عبد الحسين شهيدى صالحى

146

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

احكام قرآن مجيد و حكم فقهى آيات تشريعى پرداخته و آن را اساس ابواب كتب فقهيه از طهارات سپس صلاة و پايان آن كتاب ديات مرتب نموده است . فراغت از تأليف آن در 562 ق بوده است . در آغاز بعد از بسلمه مىنويسد : علت پرداختن من به تأليف فقه قرآن چون نديدم از علماى گذشته و حاضر شخصى كتاب خاصى در تفسير فقه قرآن تأليف نموده باشد . . . لذا تصميم گرفتم كتابى را در فقه قرآن تأليف كنم كه اين كمبود را جبران نمايد . . . نسخه‌هاى اين تفسير از آغاز شايع بوده و مورد استفادهء مفسران قرار گرفته است . نسخه‌هاى كهن اين تفسير امروزه در كتابخانه‌ها از جمله كتابخانهء دانشگاه تهران و كتابخانهء مرعشى قم محفوظ است . اين تفسير در دو مجلد با مقدمه و تحقيق سيد احمد حسينى اشكورى توسط كتابخانهء مرعشى قم منتشر و سپس تجديد طبع گرديده است . از قطب راوندى تفسيرهاى متعدد ديگرى نام برده‌اند كه عبارتند از : 1 ) اسباب النزول ، كه در بيان شأن و اسباب نزول آيات قرآن به زبان عربى و به شيوهء كلامى است ؛ 2 ) ام القرآن ، بخشى از قرآن را با بهره‌گيرى از روايات و احاديث ائمهء اطهار ( ع ) به شيوهء روائى در يك جلد مورد تفسير قرار داده و نسخه‌اى از آن نزد كفعمى بوده كه در مؤلفات خود از آن نقل كرده است ؛ 3 ) خلاصة التفاسير ، به شيوهء كلامى و روائى در ده مجلد است كه سيد حسن صدر در تأسيس الشيعة اشتباها 20 مجلد نوشته است و آن را مشحون از حقائق و دقائق علوم قرآنى و از نفيس‌ترين تفسيرهاى شيعى بعد از شيخ طوسى دانسته است . نسخه‌هاى كهن و متعددى از اين تفسير موجود است : نسخه‌اى در كتابخانهء على پاشا در استانبول ، و نيز در كتابخانهء جعفرى مدرسهء هندى و كتابخانهء موقوفه شيخ محمد صالح برغانى در كربلا ؛ 4 ) الآيات المشكله فى التنزيه ، در يك جلد به شيوهء روائى بخشى از قرآن كريم مربوط به آيات مشكله و متشابهه است و امامت و ولايت در